Voor de Minor Sustainable Building Transformation is onderzoek gedaan om een herbestemming te geven aan de D-vleugel van het Wiebenga-complex. Het gebouw doet momenteel dienst als onderwijslocatie. Vanwege de op termijn verwachte krimp van studenten, wordt verwacht dat deze vleugel de komende jaren haar functie zal verliezen. Om leegstand te voorkomen, is onderzoek verricht naar een rendabele herbestemming, passend bij de visie van de Hanzehogeschool. Het geheel is vervolgens technisch en financieel uitgewerkt.

Inleiding
De D-vleugel van het Wiebenga is een klein deel van het gehele cluster van gebouwen dat het Wiebenga-complex wordt genoemd. Het is gelegen aan het Bernoulliplein in de Korrewegwijk, aan de Petrus Driessenstraat 3 te Groningen. Dit schoolgebouw, ontworpen door Jan Gerko Wiebenga, werd gebouwd in 1922 en was het eerste gebouw in Nederland dat werd gebouwd in de architectuurstroming ‘de nieuwe zakelijkheid’. In de loop der jaren zijn er veel aanpassingen aan het complex doorgevoerd. Rekening houdend met de geschiedenis van het gebouw, is dit een van de interessantste historische gebouwen in de vastgoedportefeuille van de Hanze.

Voor de minor Sustainable Building Transformation is in opdracht van het Hanze Facilitair Bedrijf bouwhistorisch- en bouwtechnisch onderzoek verricht om de geschiedenis en huidige situatie te beschrijven en aansluitend hierop een gepaste herbestemming uit te kunnen werken. De herbestemming moet passen binnen de visie van het bedrijf, want zij streeft naar optimaal gebruik van haar vastgoed. Onnodige leegstand leidt tot een verlies van inkomen en past niet in het duurzame gebruik van onroerend goed. Het is belangrijk dat de technische uitwerking van de D-vleugel zorgvuldig wordt overwogen, rekening houdend met de geschiedenis en de monumentale status van het gebouw. Bovendien moet de realisatie sociaal, kosteneffectief, circulair en toekomstbestendig zijn.

1. Onderzoeksfase
In de onderzoeksfase wordt een adviesrapport geschreven op basis van het bouwhistorisch-, bouwtechnisch- en functieonderzoek. Dit advies is vervolgens aan de opdrachtgever gepresenteerd. Het advies, dat in de uitwerkingsfase technisch en financieel wordt uitgewerkt, is een revalidatiecentrum met kantoorfunctie voor zorggerelateerde start-ups. Deze functie sluit aan bij de toenemende behoefte aan zorg, de in de toekomst geboden opleiding ergotherapie en biedt daarnaast geweldige interactie met het aanbod van medisch gerelateerde studies binnen het Wiebenga. Zo  biedt het mogelijkheden voor samenwerking tussen het revalidatiecentrum en medische studies, waarbij stages of werk- en leerplekken ontstaan.

2. Uitwerkingsfase
Gedurende de technische uitwerking wordt in overleg met de opdrachtgever continu de voortgang besproken en is daarnaast de prioriteit gelegd op de volgende thema’s:

• Circulariteit
Het eerste uitgangspunt voor de uitwerkingsfase is circulariteit. Met de duurzame visie van het Facilitair Bedrijf, maar zeker ook de visie van het Rijk om de gehele economie in 2050 circulair te maken, heeft circulariteit gedurende het project prioriteit gekregen. In de uitwerking is gekozen voor maximaal hergebruik van dat wat reeds aanwezig is en nieuwe materialen enkel toe te passen wanneer deze uit hernieuwbare bronnen zijn geproduceerd.

• Duurzaam energieconcept
De opdrachtgever wil een kosteneffectieve uitwerking van het revalidatiecentrum, hiermee wordt rekening gehouden tijdens de technische uitwerking. De opdrachtgever heeft ook aangegeven dat het gekozen ambitieniveau efficiënt moet zijn. Hierbij is een logische afweging gemaakt tussen kosten en inspanningen.

• Maatschappelijk belang
De opdrachtgever heeft aangegeven dat het maatschappelijk belang zwaarder weegt dan het winstoogmerk. Daarbij moet zoveel mogelijk rekening worden gehouden met het maatschappelijk doel in de uitwerking van het ontwerp.

In de uitwerkingsfase is de nieuwe functie getoetst aan het bestemmingsplan. Vervolgens werd een ruimtelijk Programma van Eisen opgesteld samen met een plan dat de organisatie van ruimten toont. Daarnaast is gekeken naar de gestelde eisen binnen het Bouwbesluit. Vervolgens is materiaalonderzoek uitgevoerd en op basis hiervan is een kostenefficiënt energieconcept onderzocht, vastgesteld en ontwikkeld. De verwachte kosten en opbrengsten zijn in kaart gebracht via een financiële haalbaarheidsstudie, bestekteksten en begroting en tot slot op Definitief Ontwerpniveau uitgewerkt in technische tekeningen.